Với phòng trọ, những món nên mua cũ là đồ bền, dễ kiểm, ít liên quan vệ sinh và an toàn: bàn ghế gỗ, kệ, tủ vải, giá phơi, quạt, xe đạp, nồi chảo inox, đèn bàn, sách giáo trình. Những món nên mua mới là đồ tiếp xúc trực tiếp với cơ thể khi ngủ hoặc liên quan an toàn: nệm, gối, chăn, mũ bảo hiểm, ổ cắm, dây điện kéo dài, sạc và pin, nồi chống dính đã trầy.
Đồ cũ giúp người trẻ có đủ đồ dùng mà không phải bỏ ra một khoản lớn ngay tháng đầu, và khi rời đi, chính những món đó lại có thể bán cho người đến sau. Bài dưới chia rõ nhóm nên và không nên, cách kiểm nhanh từng món, và cách pass đồ khi chuyển trọ. Cách gặp mặt, giao tiền an toàn với người lạ đã có ở các trang chuyên về giao dịch trực tiếp.
Nên mua cũ hay mua mới: bảng theo từng món
Bảng dưới là hướng chung cho đồ phòng trọ của một người. Mỗi món vẫn cần kiểm tình trạng cụ thể:
| Món | Hướng chọn | Vì sao | Kiểm gì khi mua cũ |
|---|---|---|---|
| Bàn học, ghế gỗ, kệ sách | Nên mua cũ | Bền, dễ nhìn tình trạng | Chân vững, mối ghép chắc, không mọt |
| Tủ vải, giá phơi, móc treo | Nên mua cũ | Rẻ, ít hỏng | Khung không gãy, khớp nối đủ |
| Quạt đứng, quạt bàn | Có thể mua cũ | Kiểm chạy được tại chỗ | Chạy êm, không mùi khét, dây điện không nứt |
| Xe đạp | Có thể mua cũ | Kiểm được bằng mắt và chạy thử | Phanh ăn, xích không quá rão, giấy tờ mua bán rõ |
| Nồi inox, chảo gang, bát đĩa sứ | Nên mua cũ | Rửa sạch là dùng được | Không nứt, không mẻ miệng |
| Tủ lạnh mini | Cân nhắc, kiểm kỹ | Tiết kiệm nhiều nhưng dễ gặp máy yếu | Lạnh sau 30–60 phút, ron cửa kín, tiếng máy êm |
| Nệm, gối, chăn | Nên mua mới | Vệ sinh, nguy cơ rệp, mạt bụi | Không áp dụng |
| Mũ bảo hiểm | Nên mua mới | Có thể đã va đập, lớp xốp không còn bảo vệ | Không áp dụng |
| Ổ cắm, dây kéo dài, sạc, pin dự phòng | Nên mua mới | An toàn điện, cháy nổ | Không áp dụng |
| Nồi chống dính | Nên mua mới nếu mặt đã trầy | Lớp phủ bong khi nấu | Mặt chống dính còn nguyên |
Nguyên tắc chung: đồ cũ hợp khi bạn kiểm được tình trạng bằng mắt, bằng tay, bằng chạy thử ngay tại chỗ. Món mà hỏng bên trong không nhìn thấy được và hỏng thì nguy hiểm, như ổ cắm, pin, mũ bảo hiểm, nên mua mới.
Vì sao nệm, gối, mũ bảo hiểm nên mua mới
Nệm, gối, chăn cũ là nơi rệp, mạt bụi và nấm mốc có thể trú ẩn mà mắt thường khó thấy. Rệp giường đặc biệt khó chịu: chúng trốn trong đường may, khe gỗ, theo đồ đạc đi từ phòng này sang phòng khác, và một khi đã vào phòng trọ thì rất khó diệt, có khi lan sang phòng bên cạnh. Một tấm nệm mỏng mới thường là khoản đáng chi hơn nệm dày cũ.
Mũ bảo hiểm được thiết kế để hấp thụ lực trong một lần va chạm. Mũ đã từng rơi mạnh, va đập có thể vẫn trông bình thường nhưng lớp xốp bên trong đã bị nén, không còn bảo vệ như ban đầu. Mua mũ mới, có tem hợp quy theo quy định hiện hành, vừa đầu.
Ổ cắm, dây kéo dài, sạc và pin dự phòng cũ có thể đã bị quá nhiệt, nứt vỏ, chập bên trong. Trong phòng trọ chật, nhiều thiết bị cắm cùng lúc, đây là nguồn rủi ro cháy nổ đáng kể. Phần an toàn cháy nổ phòng trọ có ở các trang chuyên về ký túc xá, chỗ ở sinh viên; ở đây chỉ chốt: thiết bị điện nhỏ dẫn điện thì mua mới.
Mua một món đồ cũ: năm bước trước khi trả tiền
Dù mua qua nhóm rao vặt, người quen hay khoá trên, các bước sau giúp tránh mua phải món không dùng được:
- Đo chỗ đặt trong phòng trước khi đi xem: chiều dài, rộng, cao, và đường mang lên cầu thang, qua cửa phòng.
- Hỏi người bán lý do bán, đã dùng bao lâu, có sửa gì chưa. Câu trả lời rõ ràng thường đi cùng món đồ rõ ràng.
- Kiểm tận tay: lay bàn ghế xem chắc không, mở đóng ngăn kéo, cắm điện chạy thử quạt, tủ lạnh, đạp thử xe.
- Tính cả chi phí mang về: thuê xe chở, nhờ bạn khiêng. Một cái tủ rẻ mà phải thuê xe tải nhỏ có khi không còn rẻ.
- Thoả thuận giá và trả tiền khi đã kiểm xong, nhận đồ tại chỗ hoặc hẹn giao rõ ràng.
Gặp mặt người lạ để mua bán thì chọn chỗ đông người, đi cùng bạn, ban ngày; món lớn phải xem tại nhà người bán thì báo cho người tin cậy biết. Chi tiết an toàn khi giao dịch gặp mặt có ở các trang chuyên về chủ đề đó.
Tủ lạnh, máy giặt cũ: tiết kiệm lớn, rủi ro cũng lớn
Đồ điện lớn như tủ lạnh mini, máy giặt là những món mua cũ giúp tiết kiệm nhiều nhất, nhưng cũng dễ gặp máy yếu, hao điện, sắp hỏng. Khi đi xem tủ lạnh cũ, nhờ người bán cắm điện trước khi bạn tới, hoặc chờ khoảng 30–60 phút xem ngăn đá có bắt đầu lạnh, có đá mỏng không; nghe tiếng máy nén, xem ron cửa có kín, có rỉ sét ở đáy và các góc hay không.
Hỏi người bán về số điện họ dùng mỗi tháng khi có tủ, dù câu trả lời chỉ mang tính tham khảo. Tủ lạnh rất cũ có thể tốn điện hơn đáng kể so với tủ đời mới cùng dung tích, phần chênh này cộng dần mỗi tháng. Phần kiểm tủ lạnh cũ kỹ hơn có ở các trang chuyên về kiểm tra thiết bị cũ.
Trước khi mua, hỏi chủ trọ có cho dùng thiết bị điện lớn riêng không, ổ cắm có chịu được không. Đừng mua về rồi mới biết phòng không có chỗ đặt hoặc nội quy không cho.
Nguồn đồ cũ quen thuộc của người trẻ
Nguồn tốt nhất thường là người quen: anh chị khoá trên ra trường, đồng nghiệp chuyển chỗ ở, bạn bè về quê. Họ cần bán nhanh, bạn biết rõ món đồ đã được dùng thế nào. Đầu và cuối năm học, cuối mùa thực tập là lúc đồ cũ cho phòng trọ xuất hiện nhiều nhất.
Các nhóm rao vặt của trường, của khu trọ, của khu phố là nguồn thứ hai. Đọc kỹ tin, xin thêm ảnh thật và video chạy thử nếu là đồ điện. Tin đăng giá quá thấp so với tình trạng, người bán đòi chuyển cọc trước rồi mới cho xem là những dấu hiệu nên dừng lại.
Một số khu trọ có thói quen để lại đồ cho người thuê sau: bàn, kệ, giá phơi. Khi đi xem phòng, hỏi chủ trọ hoặc người thuê cũ có đồ nào để lại hoặc muốn bán. Mua đồ đã có sẵn trong phòng vừa không mất công chở, vừa chắc là vừa chỗ.
Pass lại đồ khi chuyển trọ
Đồ cũ chỉ thật sự tiết kiệm khi bạn bán lại được một phần khi rời đi. Bắt đầu sớm thì bán được giá hơn và đỡ vội:
- Hai ba tuần trước ngày chuyển, liệt kê những món không mang theo.
- Lau sạch, chụp ảnh thật dưới ánh sáng tự nhiên, chụp cả chỗ trầy xước, ghi kích thước.
- Định giá theo tình trạng và giá bạn đã mua, chừa chút để người mua trả giá. Ghi rõ khi nào cần lấy đồ.
- Đăng ở nhóm trường, nhóm khu trọ, hỏi người thuê sau xem có cần không.
- Món còn lại sát ngày đi thì giảm giá, tặng em khoá dưới, hàng xóm, hoặc gửi các nơi nhận đồ cũ dùng được.
Đồ đã hỏng, không ai dùng được thì bỏ đúng nơi quy định của khu ở; không để lại trong phòng cho chủ trọ dọn nếu chưa hỏi, vì đó có thể thành lý do trừ tiền cọc.
Đồ cũ và giá trị thật của nó
Một cách nghĩ hữu ích là tính chi phí thật của món đồ trong thời gian bạn dùng: giá mua trừ giá bán lại. Ví dụ giả định: một chiếc bàn học mua mới 600.000 đ, dùng hai năm, bán lại được 200.000 đ, chi phí thật là 400.000 đ. Cũng chiếc bàn đó mua cũ 300.000 đ, dùng hai năm, bán lại 150.000 đ, chi phí thật là 150.000 đ.
Cách nghĩ này cũng cho thấy vì sao giữ gìn đồ đạc là tiết kiệm: một chiếc bàn không bị vẽ bậy, một chiếc quạt được lau chùi thì bán lại được giá hơn hẳn. Và vì sao những món khó bán lại như nệm, đồ trang trí theo ý thích riêng, đồ cồng kềnh nên được cân nhắc kỹ trước khi mua.
Cuối cùng, đồ cũ không chỉ là chuyện tiền. Một món đồ được chuyền qua nhiều lứa sinh viên là ít đi một món rác, và một chiếc bàn từ anh chị khoá trên đôi khi đi kèm vài lời khuyên quý hơn chính chiếc bàn.
Mua bán đồ cũ với bạn bè: giữ được món đồ và giữ cả tình bạn
Mua lại đồ của bạn bè, anh chị khoá trên là nguồn tốt nhất, nhưng cũng là nơi dễ sinh chuyện khó nói nhất: món đồ hỏng sau một tuần, giá thoả thuận lúc vui rồi thấy cao, tiền trả dần mãi chưa xong. Cách giữ cả hai là làm rõ ngay từ đầu, dù là với người thân.
Hỏi thẳng tình trạng món đồ và chạy thử như mua của người lạ. Thống nhất giá, cách trả, ngày lấy đồ, nói rõ nếu đồ hỏng ngay sau khi nhận thì xử lý thế nào. Nếu trả dần, ghi lại bằng một tin nhắn ngắn để cả hai cùng nhớ. Những việc này không làm mất lòng; chúng làm cho không ai phải ngại.
Khi chính bạn là người bán cho bạn bè, nói thật mọi chỗ hỏng, chỗ hay trục trặc. Một chiếc quạt bán rẻ hơn vài chục nghìn mà người mua biết rõ tình trạng thì tốt hơn nhiều so với một chiếc bán được giá mà hai tuần sau phải tránh mặt nhau.
Câu hỏi thường gặp
Mua nệm cũ rồi giặt, phơi nắng có được không?
Rất khó làm sạch hoàn toàn bên trong nệm, và rệp giường có thể trốn trong đường may, khung giường. Nếu buộc phải dùng đồ cũ vì hoàn cảnh, kiểm kỹ các đường may, góc nệm xem có chấm đen nhỏ, vỏ xác hay không. Với phòng trọ, nệm mỏng mới vẫn là lựa chọn an tâm hơn.
Mua quạt, nồi cơm điện cũ có an toàn không?
Có thể, nếu được cắm chạy thử tại chỗ, dây điện và phích cắm không nứt, không có mùi khét, vỏ không nứt vỡ. Nếu có dấu hiệu từng bị sửa điện chắp vá, quấn băng dính ở dây, nên bỏ qua. Ổ cắm và dây kéo dài thì nên mua mới.
Có nên mua lại đồ của người thuê trước trong phòng không?
Thường là tiện, vì đồ đã vừa chỗ và không phải chở. Kiểm tình trạng như mua đồ cũ bình thường, hỏi chủ trọ xem đồ đó có phải tài sản của phòng hay của người thuê cũ để tránh hiểu lầm sau này.
Bán lại đồ khi chuyển trọ thì định giá thế nào?
Xem các tin rao cùng loại món, cùng tình trạng ở khu bạn ở để biết mặt bằng. Món còn mới, sạch, đủ phụ kiện thì giá cao hơn. Ghi rõ tình trạng, chỗ trầy, để người mua không thấy bị lừa khi tới xem.
Đồ điện tử cũ như laptop, điện thoại có nên mua không?
Có thể, nhưng phức tạp hơn đồ phòng trọ: cần kiểm nguồn gốc, tài khoản đã đăng xuất, pin, bảo hành. Nên có người hiểu thiết bị đi cùng và đọc các hướng dẫn kiểm máy cũ ở trang chuyên về điện tử, giao dịch trực tiếp trước khi mua.