Cước điện thoại của người trẻ ở trọ thường giảm được bằng ba việc: xem lại dung lượng data đã thật sự dùng tháng trước để chọn gói vừa đủ, để những việc ngốn data như xem video, cập nhật ứng dụng, sao lưu ảnh chạy qua Wi-Fi của phòng, và kiểm xem tài khoản có đang bị trừ tiền cho dịch vụ nào mình không nhớ đã đăng ký. Ba việc này mất chừng nửa giờ một lần, không cần đổi số, không cần đổi nhà mạng.
Bài không giới thiệu nhà mạng hay gói cước cụ thể nào, vì gói và giá thay đổi liên tục. Bài chỉ cách tự đọc thói quen dùng của mình, cài đặt điện thoại để data không bị dùng ngoài ý muốn, dùng Wi-Fi phòng trọ cho an toàn, và nhận ra những khoản trừ tiền nhỏ hay lặp lại.
Bước đầu: biết mình thật sự dùng bao nhiêu
Phần lớn điện thoại thông minh đều có mục thống kê dữ liệu di động trong phần cài đặt, cho biết tổng dung lượng đã dùng trong kỳ và từng ứng dụng dùng bao nhiêu. Mở mục này ra, đặt ngày bắt đầu kỳ trùng với ngày gói cước của bạn được gia hạn, rồi xem tháng vừa qua. Đây là con số quan trọng hơn mọi lời giới thiệu gói.
Rất nhiều người phát hiện ra mình đang trả cho gói lớn hơn nhiều so với nhu cầu, vì ở trọ có Wi-Fi gần như cả ngày, chỉ dùng data khi đi đường. Cũng có người ngược lại: dùng gói nhỏ rồi mua thêm dung lượng nhiều lần trong tháng, tổng cộng còn nhiều hơn một gói vừa. Cả hai trường hợp đều chỉ thấy được khi nhìn con số thật.
Ở cùng mục đó, xem ứng dụng nào dùng data nhiều nhất. Thường là các ứng dụng video ngắn, mạng xã hội tự phát video, ứng dụng nghe nhạc tải trước, và dịch vụ sao lưu ảnh. Biết thủ phạm rồi thì việc chỉnh cài đặt mới trúng chỗ. Cách ước lượng data cần dùng chi tiết hơn có ở các trang chuyên về kết nối và viễn thông.
Cài đặt để data không chạy ngoài ý muốn
Mỗi điện thoại và ứng dụng đặt tên mục cài đặt hơi khác nhau, nhưng hầu hết đều có các lựa chọn dưới đây. Làm một lần, giữ được lâu:
- Tắt tự động phát video khi dùng data di động trong các ứng dụng mạng xã hội; chỉ cho phát tự động khi có Wi-Fi.
- Đặt cập nhật ứng dụng và cập nhật hệ điều hành chỉ chạy khi có Wi-Fi.
- Đặt sao lưu ảnh, video lên dịch vụ lưu trữ chỉ qua Wi-Fi.
- Trong ứng dụng nhắn tin, tắt tự động tải ảnh, video, tệp khi dùng data; bấm vào mới tải.
- Với ứng dụng nghe nhạc, xem phim, tải trước nội dung khi đang ở phòng có Wi-Fi để xem trên đường.
- Tải bản đồ ngoại tuyến cho khu vực mình hay đi nếu ứng dụng bản đồ hỗ trợ.
- Bật chế độ tiết kiệm dữ liệu của hệ điều hành nếu có, để các ứng dụng chạy nền dùng ít data hơn.
Sau khi chỉnh, đợi một tuần rồi mở lại mục thống kê để xem mức dùng mỗi ngày đã giảm thế nào. Con số mới mới là căn cứ để chọn gói cho tháng sau.
Chọn gói theo kiểu dùng của mình
Bảng dưới không nêu tên hay giá gói, chỉ gợi ý hướng chọn theo thói quen. Đối chiếu với các gói nhà mạng của bạn đang có:
| Kiểu dùng | Dấu hiệu | Hướng chọn |
|---|---|---|
| Ở phòng nhiều, có Wi-Fi ổn | Data di động dùng chủ yếu khi đi đường | Gói data nhỏ hoặc vừa, ưu tiên thời hạn dài |
| Đi làm, đi học cả ngày ngoài đường | Xem video, họp trực tuyến bằng data | Gói vừa hoặc lớn, xem kỹ có giới hạn tốc độ sau khi hết dung lượng |
| Gọi điện nhiều | Gọi về nhà, gọi khách hàng thường xuyên | Gói có phút gọi kèm, hoặc gọi qua ứng dụng khi có Wi-Fi |
| Dùng ít, chủ yếu nhắn tin | Data hằng tháng rất thấp | Gói nhỏ hoặc không gói, nạp theo nhu cầu |
| Hay mua thêm dung lượng giữa tháng | Mua thêm hai ba lần mỗi tháng | Cộng tổng tiền mua thêm, so với gói lớn hơn một bậc |
Khi đọc điều kiện gói, chú ý bốn điểm: dung lượng tốc độ cao mỗi ngày hay mỗi tháng, chuyện gì xảy ra khi dùng hết, gói có tự gia hạn không, và có ưu đãi riêng cho ứng dụng nào. Một gói chia dung lượng theo ngày sẽ không hợp nếu bạn dùng dồn vào cuối tuần.
Wi-Fi phòng trọ: dùng khéo và dùng an toàn
Nhiều phòng trọ có Wi-Fi chung do chủ trọ lắp, tính vào tiền phòng hoặc thu riêng. Khi thuê, hỏi rõ Wi-Fi có kèm không, có giới hạn thiết bị hay không, và khi mạng chập chờn thì báo ai. Nếu Wi-Fi chung quá chậm vào giờ cao điểm, thử những việc cần nhiều băng thông như tải tệp lớn, cập nhật hệ điều hành vào sáng sớm hoặc khuya.
Mạng dùng chung với cả dãy trọ là mạng mà nhiều người lạ cùng truy cập. Nên bật chế độ coi đây là mạng công cộng trên máy tính, tắt chia sẻ tệp và máy in, cập nhật hệ điều hành đầy đủ. Không gửi thông tin nhạy cảm qua các trang web không mã hoá, và cẩn thận với những trang yêu cầu nhập mật khẩu lạ khi kết nối.
Với Wi-Fi miễn phí ở quán cà phê, nơi công cộng, càng nên thận trọng: tránh đăng nhập ngân hàng, tránh nhập mã xác thực khi đang dùng mạng lạ. Những việc đó làm bằng data di động của mình an toàn hơn. Đây là một lý do để không cắt gói data xuống quá thấp.
Khoản trừ tiền lạ trong tài khoản điện thoại
Dịch vụ giá trị gia tăng. Nhạc chờ, tin nhắn nội dung, dịch vụ đọc truyện, xem bói, tin tức qua tổng đài có thể bị đăng ký qua một lần bấm nhầm quảng cáo hoặc nhắn tin theo hướng dẫn lạ. Phí thường nhỏ, trừ theo ngày hoặc tuần, nên khó nhận ra.
Cách kiểm. Dùng ứng dụng chính thức của nhà mạng hoặc gọi tổng đài chăm sóc khách hàng của nhà mạng, ghi trên thẻ SIM hoặc website chính thức, để tra các dịch vụ đang đăng ký. Huỷ những dịch vụ không dùng.
Chặn từ gốc. Không bấm vào quảng cáo dạng "nhận quà", "trúng thưởng" trong ứng dụng miễn phí; không nhắn tin theo cú pháp lạ tới các đầu số ngắn. Một số nhà mạng cho phép chặn đăng ký dịch vụ nội dung, hỏi tổng đài.
Đọc tin nhắn từ nhà mạng. Mỗi lần đăng ký dịch vụ, nhà mạng thường gửi tin xác nhận. Đọc lướt những tin này thay vì xoá ngay giúp bạn phát hiện sớm.
Cảnh giác với cuộc gọi tự xưng nhà mạng. Nhà mạng không yêu cầu bạn đọc mã xác thực hay chuyển tiền để "nâng cấp SIM", "giữ số". Gặp yêu cầu này thì cúp máy, tự gọi lại tổng đài chính thức.
Gọi về nhà mỗi tuần: gọi thoại hay gọi qua ứng dụng
Với người mới lên thành phố, những cuộc gọi về nhà là phần không thể cắt, và cũng không nên cắt. Điều có thể chỉnh là cách gọi. Gọi qua ứng dụng nhắn tin khi cả hai bên có Wi-Fi gần như không tốn cước; gọi video tốn data nhiều hơn gọi thoại, nên gọi video vào lúc đang ở phòng có Wi-Fi.
Bố mẹ ở quê đôi khi dùng điện thoại cũ hoặc ít khi bật data. Khi đó, một gói có phút gọi kèm, hoặc gọi vào giờ nhà có Wi-Fi, giúp cuộc gọi đều đặn mà không phát sinh lớn. Một lần về quê, có thể giúp bố mẹ kết nối Wi-Fi nhà, cài ứng dụng nhắn tin và tập gọi một hai lần.
Một mẹo đơn giản khác là hẹn giờ gọi cố định, ví dụ tối Chủ nhật. Cuộc gọi có hẹn thường thong thả hơn, cả nhà cùng có mặt, và bạn không phải gọi nhiều lần vội vàng trong tuần bằng cước thoại lúc đang ở ngoài đường.
Rà soát cước ba tháng một lần trong mười phút
Thói quen nhỏ để cước điện thoại không âm thầm tăng lên. Đặt nhắc lịch trên điện thoại ba tháng một lần:
- Mở mục thống kê dữ liệu di động, xem mức dùng trung bình ba tháng gần nhất.
- Mở ứng dụng nhà mạng, xem gói đang dùng, ngày gia hạn và giá hiện tại; gói có thể đã đổi điều kiện sau thời gian ưu đãi.
- Kiểm danh sách dịch vụ đang đăng ký, huỷ dịch vụ không dùng.
- Xem lại các lần mua thêm dung lượng trong ba tháng; nếu tháng nào cũng mua thêm, cân nhắc gói lớn hơn một bậc.
- Ghi lại tổng tiền cước mỗi tháng vào cùng một ghi chú để thấy xu hướng.
Mười phút mỗi quý đủ để bắt được hầu hết những khoản cước tăng không lý do. Nếu thấy cước một tháng tăng vọt mà không rõ vì sao, xem ngay mục thống kê theo ngày để tìm ngày bất thường, thường là ngày một ứng dụng nào đó sao lưu hay cập nhật bằng data.
Trả trước, trả sau và chuyện số điện thoại
Thuê bao trả trước cho bạn kiểm soát rõ: nạp bao nhiêu dùng bấy nhiêu, gói hết hạn thì dừng. Thuê bao trả sau tiện vì không lo hết tiền giữa chừng, nhưng hoá đơn cuối tháng có thể lớn hơn dự kiến nếu dùng vượt gói. Người mới đi làm, thu nhập chưa đều thường thấy trả trước dễ quản lý hơn; người dùng ổn định có thể thấy trả sau tiện. Không có lựa chọn đúng cho mọi người.
Số điện thoại của bạn gắn với tài khoản ngân hàng, ví điện tử, mạng xã hội và nhận mã xác thực. Giữ số ổn định quan trọng hơn tiết kiệm vài nghìn đồng bằng việc đổi sang SIM khuyến mãi mỗi tháng. Nếu đổi số, cập nhật số mới ở ngân hàng, các tài khoản quan trọng trước khi bỏ số cũ.
Không mua SIM đã kích hoạt sẵn đứng tên người khác, không cho người khác mượn SIM đứng tên mình. Ngoài rủi ro pháp lý, SIM không chính chủ có thể bị khoá hoặc gây phiền phức khi xác thực tài khoản.
Câu hỏi thường gặp
Ở trọ có Wi-Fi rồi thì có cần gói data không?
Phần lớn người trẻ vẫn cần một gói nhỏ để dùng bản đồ, nhắn tin, nhận mã xác thực khi ra ngoài, và để làm các việc nhạy cảm như ngân hàng khi không có mạng tin cậy. Gói nhỏ hay vừa tuỳ thời gian bạn ở ngoài đường mỗi ngày.
Làm sao biết mình có đang bị trừ tiền dịch vụ lạ không?
Xem lịch sử trừ tiền trong ứng dụng chính thức của nhà mạng hoặc hỏi tổng đài chăm sóc khách hàng. Nếu tài khoản tự giảm dù bạn không gọi, không dùng data, khả năng cao là có dịch vụ đang đăng ký. Huỷ dịch vụ và hỏi nhà mạng về việc hoàn tiền nếu không chủ động đăng ký.
Có nên chia sẻ điểm phát Wi-Fi từ điện thoại cho bạn cùng phòng không?
Thỉnh thoảng thì được, nhưng nhớ đặt mật khẩu và tắt khi xong. Máy tính kết nối qua điểm phát sẽ tải cập nhật, đồng bộ tệp rất nhanh và ăn hết dung lượng của bạn. Nếu cần thường xuyên, bàn với bạn về Wi-Fi riêng cho phòng.
Gói cước dành cho sinh viên có đáng không?
Một số nhà mạng có gói ưu đãi theo đối tượng, điều kiện thay đổi theo thời gian. Đọc kỹ điều kiện đăng ký, thời hạn ưu đãi và mức giá sau khi hết ưu đãi, rồi so với dung lượng bạn thật sự dùng, không chọn chỉ vì tên gói.
Nạp tiền điện thoại ở đâu cho an toàn?
Dùng ứng dụng chính thức của nhà mạng, ứng dụng ngân hàng hoặc điểm bán quen. Cẩn thận với trang nạp tiền lạ được quảng cáo chiết khấu cao, và không đọc mã thẻ cào cho người lạ qua điện thoại dưới bất kỳ lý do nào.