Bạn mới ở thành phố hiếm khi đến từ một lần gặp tình cờ; họ thường đến từ những chỗ bạn gặp lại cùng một nhóm người mỗi tuần, như lớp học, câu lạc bộ, nhóm thể thao, nhóm tình nguyện, ca làm thêm. Gặp lại nhiều lần làm câu chuyện tự nhiên dần, rồi chỉ cần một người chủ động rủ một việc cụ thể sau buổi sinh hoạt. Người đó có thể là bạn.
Lên thành phố không quen ai, cuối tuần ngồi trong phòng trọ nhìn điện thoại, là cảm giác rất nhiều người trẻ đã qua. Bài này không có mẹo "nói gì để ai cũng thích"; nó đưa ra những chỗ dễ gặp người, cách bắt chuyện cho người ngại, cách biến người quen thành bạn, và những nhóm nên tránh.
Vì sao kết bạn khi lớn lại khó hơn hồi đi học phổ thông
Hồi phổ thông, bạn ngồi cùng một lớp với cùng một nhóm người suốt nhiều năm, gặp nhau mỗi ngày mà không cần hẹn. Những nghiên cứu xã hội học về tình bạn thường chỉ ra ba điều kiện để quen thành thân: ở gần nhau, gặp lại nhiều lần mà không hẹn trước, và có hoàn cảnh để chia sẻ chuyện riêng. Trường phổ thông cho bạn đủ cả ba.
Lên thành phố, cả ba điều kiện đều mất. Lớp đại học đổi theo từng môn, đồng nghiệp về nhà ngay sau giờ làm, hàng xóm trọ mỗi người một giờ giấc. Không phải bạn kém giao tiếp đi; chỉ là môi trường không còn tự tạo ra tình bạn nữa, bạn phải chủ động dựng lại nó.
Hiểu điều này giúp bạn bớt tự trách. Cách dựng lại cũng rõ hơn: tìm những chỗ có người gặp lại đều đặn, xuất hiện ở đó đủ lâu, và chủ động một chút sau mỗi lần gặp.
Những chỗ dễ gặp người mới, theo kiểu người
Không có chỗ nào hợp với tất cả. Chọn một hai chỗ hợp với tính mình và đi đều ít nhất hai tháng:
| Chỗ gặp | Hợp với | Vì sao dễ thành bạn |
|---|---|---|
| Câu lạc bộ của trường, khoa | Sinh viên | Cùng tuổi, gặp mỗi tuần, có việc chung để làm |
| Nhóm chạy bộ, đá bóng, cầu lông, bơi | Người thích vận động | Hoạt động có sẵn, không phải gượng chuyện |
| Nhóm tình nguyện | Người muốn làm việc có ý nghĩa | Cùng làm một việc, nói chuyện tự nhiên khi nghỉ |
| Lớp học thêm: ngoại ngữ, vẽ, nhạc, nấu ăn | Người mới đi làm | Cùng mục tiêu, gặp lại theo khoá |
| Câu lạc bộ đọc sách, nhóm sở thích | Người hướng nội | Có chủ đề sẵn để nói |
| Hội đồng hương, nhóm cùng quê | Người nhớ nhà | Có điểm chung ngay từ đầu, giúp nhau thực tế |
| Chỗ làm thêm | Người đi làm thêm | Cùng ca, cùng mệt, cùng chuyện để kể |
Nhà văn hoá phường, thư viện, các trung tâm thanh thiếu niên thường có lớp, câu lạc bộ chi phí thấp. Bảng tin của trường và các nhóm sinh viên trên mạng hay đăng lịch tuyển thành viên đầu học kỳ.
Tham gia nhóm đồng hương rất ấm áp, nhưng nên có thêm ít nhất một nhóm bạn mới ngoài quê. Bạn đến thành phố cũng để mở rộng thế giới của mình.
Bắt chuyện khi ngại: vài bước cho người không quen chủ động
Người hướng nội vẫn kết bạn tốt, chỉ là theo nhịp chậm hơn. Vài bước làm được ngay ở buổi sinh hoạt tới:
- Đến sớm năm, mười phút. Lúc ít người là lúc dễ nói chuyện nhất, không phải chen vào nhóm đã đông.
- Bắt đầu bằng câu hỏi về việc đang diễn ra: "Bạn tham gia nhóm lâu chưa?", "Hôm nay mình làm phần nào nhỉ?"
- Nghe nhiều hơn nói, hỏi tiếp một câu từ điều người kia vừa kể. Người ta nhớ người đã chịu nghe mình.
- Nhớ tên. Nhắc lại tên khi chào lần sau tạo khác biệt lớn.
- Trước khi về, đề nghị một việc nhỏ cụ thể: "Tuần sau đi cùng đường không?", "Sau buổi này ăn tối gần đây không?"
- Xin liên lạc một cách tự nhiên khi có lý do: gửi tài liệu, gửi ảnh nhóm, hẹn lịch tập.
Không phải lần bắt chuyện nào cũng thành. Có người bận, có người không hợp. Đó không phải là lời phán xét về bạn; cứ tiếp tục xuất hiện ở đó.
Từ người quen thành bạn: phần ít ai nói
Hẹn lần thứ hai quan trọng hơn lần đầu. Một buổi cà phê vui vẻ mà không có lần sau thì vẫn chỉ là người quen. Người chủ động rủ lần hai thường là người giữ được bạn.
Rủ việc cụ thể, có giờ. "Bữa nào đi ăn nhé" hiếm khi thành. "Thứ bảy này mình đi chợ sáng, đi cùng không?" dễ thành hơn nhiều.
Chia sẻ từ từ. Tình bạn sâu dần khi hai người kể chuyện thật về mình, nhưng mỗi lần một chút, không dồn hết chuyện buồn trong buổi gặp thứ hai.
Có mặt khi người kia cần. Hỏi thăm khi bạn ốm, giúp chuyển trọ, đi cùng khi bạn đi khám. Những lần như vậy làm một người quen thành người thân ở thành phố.
Chấp nhận nhịp khác nhau. Có người nhắn tin mỗi ngày, có người cả tuần mới nhắn một lần mà vẫn quý bạn. Đừng đo tình bạn bằng tốc độ trả lời tin nhắn.
Kết bạn ít tốn tiền: những cuộc hẹn không cần ví dày
Đi bộ, chạy bộ cùng nhau. Công viên, bờ hồ, bờ sông buổi sáng sớm hay chiều tối là chỗ hẹn không tốn đồng nào, lại dễ nói chuyện vì không phải ngồi đối diện nhau.
Nấu chung ở phòng trọ. Mỗi người góp một món, mỗi tuần đổi phòng. Nấu chung tạo đủ việc để làm, đủ chuyện để nói, và thường vui hơn đi quán.
Học nhóm ở thư viện. Vừa có ích cho việc học, vừa có giờ giải lao để trò chuyện. Sinh viên khác lớp học chung một môn cũng dễ thành bạn theo cách này.
Sự kiện miễn phí. Triển lãm, buổi nói chuyện, chiếu phim ở trường, nhà văn hoá, hội chợ cuối tuần. Theo dõi bảng tin của trường và nhóm sinh viên để biết lịch.
Nói thật về ngân sách. Nếu nhóm hay rủ đi quán đắt, đề nghị một chỗ khác hoặc xin đi nửa buổi. Người bạn tốt hiểu chuyện tiền bạc của sinh viên, người mới đi làm. Chuyện đi chơi với bạn mà không vỡ ngân sách có bài riêng ở các trang chuyên về tài chính người trẻ trong cùng hệ.
Những nhóm, lời mời nên dè chừng
Người mới, đang cô đơn, là đối tượng dễ bị nhắm tới bởi những nhóm không lành mạnh. Dè chừng khi:
- Nhóm mới quen đã mời "khoá học làm giàu", "cơ hội kinh doanh" phải đóng tiền tham gia, hoặc mời bạn kéo thêm người.
- Người mới quen trên mạng hẹn gặp ở chỗ vắng, chỗ kín, hoặc đề nghị đến phòng trọ của bạn ngay buổi đầu.
- Nhóm cô lập bạn khỏi gia đình, bạn cũ, bảo bạn đừng kể với ai.
- Lời mời "việc nhẹ lương cao", vay tiền, mượn tài khoản ngân hàng từ người mới quen.
- Cuộc vui xoay quanh rượu bia, chất kích thích mà bạn không muốn tham gia.
Gặp người mới quen qua mạng thì chọn nơi công cộng, đông người, ban ngày, báo bạn cùng trọ biết đi đâu với ai. Chuyện lừa đảo việc nhẹ lương cao đã có ở các trang chuyên về tuyển dụng trong cùng hệ; ở đây chỉ nhắc: bạn thật không bắt bạn trả tiền để làm bạn.
Ở chỗ làm và chỗ làm thêm: đồng nghiệp cũng có thể thành bạn
Với người mới đi làm, công ty là nơi bạn ở nhiều giờ nhất trong ngày. Ăn trưa cùng đồng nghiệp thay vì ăn một mình trước máy tính là cách làm quen đơn giản nhất. Tham gia những hoạt động chung như đá bóng, chạy bộ, sinh nhật trong phòng, dù chỉ ngồi một lúc, giúp bạn được nhớ tên.
Ở chỗ làm thêm như quán cà phê, cửa hàng, trung tâm gia sư, cùng ca làm việc tạo ra đúng loại "gặp lại nhiều lần" mà tình bạn cần. Giúp nhau đổi ca, chỉ nhau việc, cùng nhau qua một buổi đông khách là những chất liệu tự nhiên của tình bạn.
Giữ chừng mực vì đây cũng là chỗ làm: không kéo đồng nghiệp vào chuyện tiền bạc, không nói xấu người khác để kết thân, tách bạch việc riêng và việc chung. Tình bạn ở chỗ làm bền khi hai người tin nhau trong công việc trước.
Giữ bạn cũ trong lúc tìm bạn mới
Lên thành phố không có nghĩa là bỏ lại bạn bè ở quê hay bạn phổ thông đang học ở thành phố khác. Một cuộc gọi mỗi tuần, một tin nhắn hỏi thăm, một lần gặp khi về quê giữ những mối quan hệ này sống. Chúng là chỗ dựa quan trọng trong những tháng đầu khi bạn mới chưa kịp thân.
Nhưng cũng đừng chỉ sống với bạn cũ qua màn hình mà quên ra ngoài gặp người mới. Một cách cân bằng là đặt nhịp: buổi tối gọi về nhà và bạn cũ, cuối tuần dành ít nhất một buổi cho hoạt động có người mới.
Ví dụ giả định: Linh từ Đắk Lắk ra Hà Nội học, ba tháng đầu cuối tuần nào cũng gọi video với nhóm bạn cấp ba hàng giờ. Đến học kỳ hai cô đăng ký một câu lạc bộ nhiếp ảnh của trường, mỗi chủ nhật đi chụp cùng nhóm. Cuối năm, nhóm bạn mới là những người giúp cô chuyển trọ, còn nhóm bạn cũ vẫn là nơi cô kể chuyện mỗi tối thứ sáu.
Khi đã cố gắng mà vẫn thấy một mình
Kết bạn ở nơi mới thường mất nhiều tháng, có khi cả năm, để có một hai người thân thật sự. Nếu bạn đã thử, vẫn chưa có ai, điều đó bình thường hơn bạn nghĩ. Tiếp tục đi đều tới một hai chỗ, giữ nhịp sinh hoạt, và đối xử tử tế với bản thân trong lúc chờ.
Nếu cảm giác cô đơn nặng dần, kéo theo mất ngủ, chán ăn, không muốn làm gì, bài về cô đơn kéo dài khi sống xa nhà trong mục tự chăm sức khoẻ của trang nói rõ những dấu hiệu nên tìm người nói chuyện và gặp chuyên gia. Phòng tư vấn tâm lý của trường là nơi sinh viên có thể đến mà không cần lý do gì to tát.
Trang mẹ Nhím Lông Xanh (nhimlongxanh.com) có thêm bài về các mối quan hệ trong cuộc sống người trẻ. Ở đây chỉ dặn một điều: ai đó trong nhóm mới của bạn cũng đang chờ một người chủ động. Thử làm người đó một lần.
Câu hỏi thường gặp
Mất bao lâu để có bạn thân ở thành phố mới?
Mỗi người mỗi khác, nhưng thường là nhiều tháng chứ không phải vài tuần. Gặp lại đều đặn và cùng trải qua vài việc thật như ốm đau, chuyển trọ, thi cử là thứ làm tình bạn sâu. Đừng nản nếu học kỳ đầu chưa có ai thân.
Người hướng nội có nên ép mình đi nhiều sự kiện đông người?
Không cần. Chọn chỗ nhỏ, có hoạt động sẵn như câu lạc bộ đọc sách, nhóm tình nguyện, lớp học, và đi đều đặn. Nói chuyện một hai người mỗi lần hợp với người hướng nội hơn là cố gắng ở buổi tiệc đông.
Kết bạn qua ứng dụng, mạng xã hội có an toàn không?
Có thể quen được người tốt, nhưng cẩn thận hơn gặp ngoài đời. Lần đầu gặp ở nơi công cộng, ban ngày, báo bạn bè biết, tự đi về. Dè chừng người sớm hỏi tiền, mời đầu tư, mượn tài khoản hay muốn đến phòng trọ của bạn.
Chỉ chơi với nhóm đồng hương có sao không?
Không sao, nhóm đồng hương giúp bạn bớt nhớ nhà và có người giúp đỡ thực tế. Chỉ nên có thêm bạn từ những nơi khác để học thêm cách nghĩ, cách sống mới, và có thêm cơ hội trong học tập, công việc.
Rủ bạn mới đi chơi mà hay bị từ chối, có nên thôi không?
Một hai lần từ chối thường là vì bận, không phải vì không quý bạn. Rủ việc cụ thể, giờ cụ thể, và thử với nhiều người khác nhau. Nếu ai đó từ chối liên tục mà không đề nghị lúc khác, có thể họ chưa sẵn sàng; tập trung vào người hưởng ứng.