Đồ phơi trong phòng kín khô được trong một ngày mà không ám mùi nếu làm đủ ba việc: vắt thật kỹ trước khi phơi, giãn các món cách nhau khoảng một bàn tay để gió đi qua, và tạo luồng gió bằng quạt hoặc cửa sổ trong vài giờ đầu. Mùi hôi quen thuộc của đồ phơi trong nhà gần như luôn đến từ việc đồ ẩm quá lâu, không phải từ bột giặt.
Với phòng không ban công, không cửa sổ hay những tuần mưa nồm, cần thêm vài mẹo: giặt mẻ nhỏ thường xuyên, chọn giờ giặt, dồn đồ dày khó khô sang tiệm có máy sấy. Bài này đi theo đúng trình tự từ lúc vắt đến lúc thu đồ, kèm cách đặt giá phơi trong phòng 12–20 m², cách tránh để đồ phơi làm cả phòng ẩm, và dấu hiệu cần giặt lại.
Vì sao đồ phơi trong phòng hay có mùi
Mùi chua, mùi ẩm của đồ phơi lâu khô là sản phẩm của vi khuẩn sinh sôi trong sợi vải còn ướt, ăn cặn mồ hôi, cặn xà phòng còn sót. Ở ngoài nắng gió, đồ khô trong vài giờ, vi khuẩn không kịp phát triển. Trong phòng kín, không khí đứng, độ ẩm tăng dần vì chính nước bay ra từ đồ phơi, đồ có thể mất cả ngày rưỡi mới khô, đủ lâu để mùi hình thành.
Vì vậy, mọi mẹo phơi trong phòng đều xoay quanh một mục tiêu: rút ngắn thời gian đồ ở trạng thái ẩm. Bớt nước trong đồ trước khi phơi, tăng diện tích tiếp xúc với không khí, và đưa không khí khô hơn đi qua đồ liên tục.
Có một điều ít người để ý: đồ chưa xả sạch bột giặt khô chậm hơn và dễ có mùi hơn. Cặn xà phòng giữ nước và là thức ăn cho vi khuẩn. Xả kỹ là bước đầu tiên của phơi khô nhanh, dù nó xảy ra trước khi bạn chạm vào giá phơi.
Cũng vì vậy mà cùng một chiếc áo, phơi trong phòng vào mùa khô hanh có khi khô nhanh hơn phơi ngoài trời một ngày nồm. Thứ quyết định không phải trong nhà hay ngoài trời, mà là không khí quanh đồ khô đến đâu và có chuyển động không. Hiểu điều này, bạn sẽ thôi lo lắng vì không có ban công và tập trung vào hai việc làm được: bớt nước, thêm gió.
Trình tự phơi trong phòng cho khô trong ngày
Làm theo trình tự này mỗi lần phơi; sau vài lần sẽ thành thói quen mất không quá mười lăm phút:
- Vắt kỹ hơn bình thường. Quần jean, khăn tắm, áo nỉ vắt hai lượt; đồ dày có thể cuộn trong khăn tắm khô ấn mạnh để bớt nước. Nếu dùng máy giặt chung, chọn vắt thêm một lượt.
- Giũ mạnh từng món hai ba cái để sợi vải tơi ra và thẳng lại.
- Phơi đồ dày ở ngoài cùng, gần nguồn gió; đồ mỏng ở giữa. Đồ dày cần nhiều gió nhất.
- Giãn khoảng cách: giữa hai món khoảng một bàn tay. Phơi sát nhau thì mặt trong của các món không bao giờ gặp gió.
- Lộn trái quần jean, túi quần kéo ra ngoài; áo thun treo bằng móc, không vắt qua dây gấp đôi.
- Bật quạt thổi ngang qua giá phơi ở số vừa trong ba đến bốn giờ đầu; đây là quãng đồ mất nhiều nước nhất.
- Mở cửa sổ hoặc cửa ra vào nếu ngoài trời không mưa, để hơi ẩm thoát ra khỏi phòng chứ không quẩn lại.
- Sau vài giờ, đổi chỗ: đồ ở giữa ra ngoài, đồ đã gần khô vào trong. Lật mặt các món dày.
- Thu đồ khi đã khô hẳn, kể cả đường may, cạp quần, cổ áo. Sờ chỗ dày nhất, mát lạnh nghĩa là còn ẩm.
Ví dụ giả định: Hương, sinh viên ở phòng không ban công tại Hà Nội, trước đây phơi chín món sát nhau trên một sợi dây căng giữa phòng, đồ hai ngày chưa khô và có mùi. Hương đổi sang giá phơi gấp đặt cạnh cửa sổ, giãn đồ, bật quạt ba giờ đầu; cùng lượng đồ khô trong khoảng một ngày.
Chọn chỗ đặt giá phơi trong phòng nhỏ
Giá phơi đặt sai chỗ làm phòng ẩm mà đồ vẫn lâu khô. Mỗi vị trí có ưu nhược điểm riêng:
| Vị trí | Ưu điểm | Điều cần để ý |
|---|---|---|
| Cạnh cửa sổ | Có gió, có ánh sáng; hơi ẩm thoát ra ngoài | Mưa tạt; đóng cửa khi mưa, kéo giá vào |
| Gần cửa ra vào hoặc lối đi hành lang | Gió lưu thông khi mở cửa | Hỏi chủ nhà trước khi phơi ra hành lang chung; không chắn lối đi |
| Trong nhà tắm | Không chiếm chỗ phòng ngủ; nước nhỏ giọt xuống thoát sàn | Nhà tắm ẩm nhất phòng; chỉ hợp khi có quạt hút và mở cửa |
| Giữa phòng, sát giường | Tiện | Hơi ẩm ở ngay chỗ ngủ; chăn nệm dễ ám mùi; tránh nếu có lựa chọn khác |
| Sát tường, góc phòng | Gọn | Ít gió, tường dễ ẩm mốc; kéo giá ra cách tường ít nhất một gang tay |
Giá phơi gấp chữ A hoặc giá có cánh xếp là lựa chọn phổ biến vì gấp lại khi không dùng. Cách chọn mua các loại giá phơi đã có ở các trang chuyên đồ gia dụng; ở đây chỉ cần nhớ: giá có nhiều thanh ngang cách nhau rộng tốt hơn giá thanh dày san sát.
Ngày mưa dài, mùa nồm: xoay xở hằng ngày
Giặt mẻ nhỏ, thường xuyên. Mỗi ngày một ít, như đồ vừa thay và đồ lót, thay vì dồn cả tuần. Giá phơi không bao giờ quá tải, đồ khô kịp trong ngày.
Giặt buổi sáng, không giặt buổi tối. Đồ phơi từ sáng có cả ngày để khô, trong khi ban đêm độ ẩm thường tăng và nhiệt độ giảm.
Đóng cửa sổ khi không khí ngoài trời ẩm hơn trong phòng. Ngày nồm, tường, sàn đổ mồ hôi, mở cửa chỉ đưa thêm hơi ẩm vào. Đóng cửa, dùng quạt cho không khí trong phòng lưu thông, bật điều hoà ở chế độ hút ẩm nếu có. Cơ chế nồm và cách đóng mở cửa chống nồm cho cả nhà đã có ở các trang chuyên về độ ẩm; phần ở đây chỉ là phơi đồ.
Dồn đồ dày ra tiệm sấy. Quần jean, khăn tắm, áo nỉ chiếm gần hết thời gian phơi. Một lượt sấy mỗi tuần cho riêng nhóm này giải phóng giá phơi cho đồ mỏng.
Có thêm bộ đồ dự phòng. Mùa mưa, có đủ đồ lót và khăn cho khoảng một tuần giúp bạn không phải mặc đồ còn ẩm.
Cứu đồ cần mặc gấp. Máy sấy tóc ở mức ấm, giữ cách vải một gang tay, sấy cạp quần, cổ áo trước. Không phơi sát bóng đèn, bếp, ổ cắm hay máy sưởi; đó là cách gây cháy.
Phòng không có cửa sổ: phơi thế nào
Tạo một đường gió nhân tạo. Đặt giá phơi gần cửa ra vào, mở cửa phòng vào những giờ bạn có mặt, đặt quạt phía trong thổi ra cửa. Không khí ẩm được đẩy ra hành lang thay vì quẩn trong phòng.
Giảm lượng đồ phơi cùng lúc. Phòng kín chịu được một mẻ nhỏ mỗi ngày tốt hơn nhiều so với một mẻ lớn. Giặt đồ lót, áo mỏng hằng ngày; đồ dày đưa ra tiệm sấy.
Dùng nhà tắm có quạt hút làm chỗ phơi phụ. Nếu nhà tắm có quạt hút ra ngoài, treo đồ mỏng trong đó và bật quạt hút vài giờ. Đóng cửa nhà tắm để hơi ẩm đi theo quạt hút, không lan ra phòng ngủ.
Theo dõi độ ẩm bằng mắt và mũi. Mùi ẩm khi mở cửa vào phòng sau một ngày đi vắng, giấy tờ mềm, muối ăn vón cục là dấu hiệu phòng đang quá ẩm. Lúc đó giảm phơi trong phòng một thời gian.
Nói chuyện với chủ nhà. Phòng không cửa sổ, không quạt hút mà thường xuyên ẩm mốc là chuyện thông gió của căn phòng. Hỏi chủ nhà có thể lắp quạt hút hay có chỗ phơi chung trên sân thượng không.
Đừng để đồ phơi làm cả phòng ẩm
Mỗi mẻ đồ giặt vắt kỹ vẫn giữ một lượng nước đáng kể, lượng nước đó đi vào không khí phòng bạn trong lúc phơi. Phòng kín nhỏ mà phơi đồ thường xuyên sẽ ẩm dần: gương mờ, giấy tờ mềm, chăn nệm có mùi, chân tường ố đen. Phơi đồ đúng cách cũng là giữ cho phòng khô.
Vài thói quen giúp: phơi đồ ở phía có cửa sổ, cửa ra vào, không phải sát giường; mở cửa ít nhất vài giờ mỗi ngày khi trời không nồm; dùng quạt cho không khí di chuyển; không phơi đồ trong tủ quần áo hay trên cánh cửa tủ. Nếu phòng có quạt hút ở nhà tắm, bật quạt hút trong lúc phơi đồ ở nhà tắm.
Một chỉ dấu dễ nhìn: lau gương nhà tắm, nhìn kính cửa sổ vào buổi sáng. Hơi nước đọng nhiều, giấy tờ ẩm là lúc phòng đang giữ quá nhiều nước. Bớt phơi đồ dày trong phòng, tăng thông gió, chuyển một phần sang sấy. Phần chống ẩm mốc chân tường và giữ phòng kín thông thoáng nói chung có bài riêng trong mục giữ phòng nhỏ sạch thoáng của Nhím Con.
Đồ đã có mùi: giặt lại hay xử lý thế nào
Mùi nhẹ sau khi khô. Thường là đồ khô chậm. Phơi lại ở chỗ có gió vài giờ, hoặc lần giặt sau xả kỹ hơn và phơi thưa hơn.
Mùi chua rõ, nhất là khi mặc vào ra mồ hôi. Vi khuẩn đã bám vào sợi vải. Giặt lại một lần, ngâm lâu hơn bình thường một chút, xả kỹ và phơi khô thật nhanh, ưu tiên sấy nếu có.
Khăn tắm cứng và hôi dù mới giặt. Khăn giữ nhiều nước nhất, hay bị nhất. Giặt khăn riêng, ít nước xả vải, phơi thưa hoặc sấy. Khăn đã hôi lâu ngày có thể cần thay.
Có đốm mốc. Đồ có đốm đen, xanh nhỏ là đã mốc. Cách tẩy mốc quần áo đã có ở trang mẹ Nhím Lông Xanh (nhimlongxanh.com); điều quan trọng ở đây là ngăn mốc quay lại bằng cách phơi khô nhanh và cất đồ khi đã khô hẳn.
Đừng xịt nước hoa lên đồ còn ẩm. Mùi thơm che đi một lúc, nhưng đồ vẫn ẩm và vẫn có mùi khi mặc vào người. Khô trước, thơm sau.
Câu hỏi thường gặp
Phơi đồ trong phòng có hại sức khoẻ không?
Phơi đồ thỉnh thoảng trong phòng thoáng thì không có gì đáng lo. Vấn đề là phơi thường xuyên trong phòng kín làm độ ẩm cao kéo dài, tạo điều kiện cho nấm mốc trên tường, chăn nệm. Người có bệnh hô hấp, dị ứng nên chú ý thông gió và hỏi bác sĩ nếu triệu chứng nặng hơn.
Có nên phơi đồ trong nhà tắm không?
Chỉ khi nhà tắm có quạt hút hoạt động tốt hoặc cửa sổ mở được, và không ai tắm trong lúc phơi. Nhà tắm kín, ẩm là chỗ khô chậm nhất. Phơi xong nên mở cửa nhà tắm và bật quạt hút.
Bật điều hoà có giúp đồ khô nhanh không?
Có, vì điều hoà làm mát đồng thời rút bớt hơi ẩm trong không khí, chế độ hút ẩm còn hiệu quả hơn. Nhưng tốn điện, nên dùng khi thật cần, đặt đồ ở chỗ có luồng gió và đóng cửa phòng trong lúc chạy.
Quần áo khô rồi có nên gấp cất ngay không?
Nên, khi đã khô hẳn. Để đồ khô trên giá phơi nhiều ngày ở phòng ẩm, đồ hút ẩm trở lại và bám bụi. Gấp cất ngay cũng giúp phòng nhỏ gọn hơn.
Phơi đồ ra hành lang chung có được không?
Tuỳ nội quy dãy trọ hoặc toà nhà. Hỏi chủ nhà trước, phơi gọn, không chắn lối đi, lối thoát hiểm, không để nước nhỏ xuống sàn chung, và thu đồ về khi khô.